Brunssummerheide

De Brunssummerheide . Voor niet ingewijden een gebied ten Oosten van Brunssum/Heerlen van 700ha  , een mengeling van heide , grove dennen en een brongebied van de rode beek . Het gebied behoort nu toe aan Natuurmonumenten die het geheel beheerd . Bezoekerscentrum Schrieversheide is de uitvalsbasis met restaurant en sterrenwacht .

vrieheide

uitzicht over de groeves van Mertens

ingang Zeekoelen , maar ook toegangspunt tot de Brunssummerheide / 1965

ingang Zeekoelen , maar ook toegangspunt tot de Brunssummerheide / 1965

Zelfs in de zestiger jaren was het al een plek waar velen op een zaterdag of zondag hun vrije tijd doorbrachten , en voor mij had at altijd wel iets bijzonders . In de regel liep ik met mijn vader en moeder vanaf de van Galenstraat richting zwembad de Zeekoelen langs de zandgroeves van Mertens . Bij hotel/restaurant Heidezicht staken we de weg over en kwamen bij de Zeekoelen uit , waar je langs de omheining naar de bekende plasjes op de Schrieversheide kon lopen . Je passeerde daar een soort van woonwagen : een keet van Jaarsveld ( uit de bruinkooltijd ) was daar blijven staan en werd bewoond . Dat staat er nu nog . Langs de plasjes liep je een helling op en boven aangekomen keek je uit over de zandvlakte van de rode beek . Die plasjes daar heb ik ook nog gezwommen en ik kan me de dikke libellen nog herinneren die er rondvlogen .

Mijn moeder en een oom tussen de jong aangeplante sparren / zestiger jaren

Mijn moeder en een oom tussen de jong aangeplante sparren / zestiger jaren

Ik weet nog goed dat er op die zandvlakte een oude tank stond : die shermantank was er tijdens de tweede W.O. blijven staan en werd door het Nederlandse leger gebruikt tijdens oefeningen , die toen regelmatig op de heide plaatsvonden . Stak je die vlakte over , dan kwam je bij de rode beek uit . Daar was toendertijd nog geen bruggetje : over enkele takken moest je maar balancerend naar de overkant , een hachelijk avontuur waar veel mensen naar keken hoe anderen het water in knikkerden 🙂

Sherman tank bij de Rode beek , ca 1962

Sherman tank bij de Rode beek , ca 1962

Die rode beek was al iets geweldigs : het was niet diep , schoon en je kon er uren spelen . Overal wit zand waar je gaten groef die vervolgens volliepen met water . Met mooi weer ook een drukte van belang , ook al omdat het gratis vertier was , het enigste wat geld kostte was de ijskar van Goffino toendertijd . Bij de bron , die toen gewoon toegankelijk was , kon je water drinken , en je hield daar niks aan over hoewel ik nog weet dat het een metalige smaak had , maar wel koel .

Vanaf de rode beek was het nog een kwartiertje lopen én een steile helling op naar de Heikop , een hoog uitkijkpunt met zicht over het brongebied en de zeven heuvelen .

Als je over die zandvlakte weer terug liep , kon je aan het ein aan de rechterkant een pad op , waarlangs jaren daarvoor een aardverschuiving had plaatsgevonden en een compleet zwembad verdween . Maar iets verderdoor kwam je uit bij de Koffiepoel en dat was in de winter hét plekje om eens op de schaats te stappen . Keurmeesters ? Nooit gezien , dus gevaar was er wel met al die wakken aan de kant tussen het riet .

Bij Versiliënbosch gingen we nooit de hei op : daar was een vuilnisbelt , in de volksmond “de asjkoel” genoemd . Als we thuis waren en je rook het vuilstort , dan kregen we in de regel mooi weer : de wind kwam dan uit het Oosten 🙂 Bij de Heksenberg kwam ik niet zó veel , ik weet nog wel goed dat die hele berg zo goed als kaal was en je kon er van een mooi uitzicht genieten .

uitzicht Heksenberg rond 1965

uitzicht Heksenberg rond 1965

Toen ik een jaar of 10 was , was ik heel vaak op zaterdag te vinden bij een goeie vriend van me : Henk Lievestro . Vanaf de langeberg gingen we vaak de hei op en altijd hadden we zijn hond bij ons : pita . In die tijd heb ik de Brunssummerheide echt leren kennen en kwam ik op plaatsen die ik nog niet kon . Een goede basis voor de rest van mijn leven : ook me mijn kinderen ben ik er regelmatig geweest ( wie niet ? ) en heb het gebied leren waarderen .

plasjes bij de Schrieversheide anno 2013

plasjes bij de Schrieversheide anno 2013

rode beek anno 2014 : de kale vlakte begint al aardig dicht te groeien ......

rode beek anno 2014 : de kale vlakte begint al aardig dicht te groeien ……

Leuk weetje : De Brunssummerheide is een gebied dat doorkruist word door de zogenaamde Feldbiss breuk . Onze bodem is opgebouwd uit een groot aantal geologische lagen , maar door de tektoniek van de aarde wil er wel eens een verschuiving optreden . In 1992 werd Limburg opgeschrikt door een vrij zware aardbeving wat als gevolg had dat er naast schade aan gebouwen  de grond op sommige plaatsen ook omhoog kwam op die breuk . Onderstaand plaatje maakt duidelijk hoe de aardlagen in de loop van miljoenen jaren opgebouwd is .

Feldbissprofiel

aardversch rode beek 1992

Brunssummerheide 1992

image008

12 gedachtes over “Brunssummerheide

  1. Hoi Bas.
    Heel veel goede en mooie info.
    Ik loop elke dag met mn honden over de heide.
    Wat ik nu zo interessant vind: de aardverschuiving(en) in groeve Energie.
    Ik heb al t eea gevonden op t net (ook bij jou, waarvoor dank) maar 1 ding laat me niet los.
    Hoe kan t zijn dat er n aardverschuiving is achter de manege (oude zwembad) die de koffiepoel gevormd heeft zoals die nu is? Dat zou betekenen, als het alleen die ene verschuiving was, dat de helling tussen manege en koffiepoel zowel richting manege alsook koffiepoel moet zijn afgezakt. Maar als ik achter de koffiepoel loop (gezien dus vanaf de parkeerplaats het fietspad volgend en voorbij de koffiepoel naar links ga richting rode beek), zie ik in de heuvel ook n flinke hap zitten. Mij lijkt het dat daar toch ook iets miet hebben plaats gevonden. Er is in de stukken die ik gevonden heb sprake van 2 verschuivingen (55 en 58). Groeve Energie van Jaartsveld bestond ook uit 2 groeves: eentje waar nu de velden van vv Langeberg liggen, die zich ongeveer parallel aan de rembrandtstraat strekt tot en met de oude steenfabriek en tot n stuk vd koffiepoel en ene in het moerasgebied achter de manege strekkend tot aan de zandvlakte bij de rode beek (waar je in je bericht ook melding van maakt).
    Weet jij, of iemand anders, hoe dat toen zat met die verschuiving(en)?
    Ik loop er elke dag en achter de manege kun je aan de scheefstand vd bomen zien dat daar n verschuiving was. Maar dan snap ik nog niet hoe het tot t ontstaan vd koffiepoel heeft geleid.
    Klopt mijn theorie?
    Grt Olaf Hosek

  2. Bas, een mooi verhaal schrijf je. Het geeft de sfeer van vroeger op de hei mooi weer. Zelf met moe en pa en de boxers die wij vroeger hadden heel veel gewandeld. Daar zijn nog behoorlijk wat foto’s van. Pootje baden in de Rooie Beek, het”duin” dat er bij lag rennend opklimmen. Er moet volgens de verhalen van mijn pa ook een paard verdwenen zijn door de zandverschuiving. En die zou er nog moeten liggen (?).

  3. hoi bas heb jij ook nog info of foto,s van de aard verschuiving daar is in verleden een manege totaal verdwenen waar nu het officier gebouw nog staat van afcent verder door naar achter dat is wat ik mij nog herinner als jeugd ginen wij ook de brunssumer hei op als militairen oefende kregen we nog wel eens nood rantsoenen mee was toch een iend tippelen van de kakert waar mijn opa woonde grandioos jeugd gehad

  4. Dat was allemaal nét voor mijn tijd geweest : er stond er nog maar één en militairen heb ikzelf nooit gezien . Naderhand heb ik met mn vriendjes wel hulzen gevonden op één van de bergjes ( zeven heuvelen? ) als souvenir van alle militaire oefeningen . Toen een fantastische plek om rond te lopen , ik was vaak met een vriend en een herdershond op pad en heb eigenlijk zo de hei leren kennen . Maar er is ook heel veel verandert , vooral de begroeiing en bossen die erbij gekomen zijn 🙂

  5. Ach die Brunsummerheide… Wat heb ik er veel uren rondgedwaald! Natuurlijk veelal met de padvindersvereniging uit Brunssum, maar ook met mijn (groot)ouders en later alleen of met vrienden. De oude shermantank kan ik me goed herinneren, maar… er stonden TWEE van die dingen, vlak bij elkaar! Ik meen, dat één van die twee met een metalen plaat dichtgelast was, omdat in die tank een kind bekneld zou hebben gezeten tussen het één of ander. Ergens in de jaren zestig zijn die dingen weg gehaald, waarna ze op een schietterrein van een kazerne (Harskamp?) dienst hebben gedaan als “schietschijf”. Jammer eigenlijk.
    Regelmatig waren er inderdaad militairen aan het oefenen, die dan hele loopgraafstelsels aanlegden in en rond de zandvlakte. En elkaar met losse flodders bestookten! Voor ons, jochies, natuurlijk geweldig om in de buurt te zijn. Ik weet nog, dat ik met één of twee vriendjes uit Brunssum een hele zak vol hulzen bij elkaar gezocht had. Toen werden we “overvallen” door wat ongetwijfeld een Heerlerheidse “jeugdbende” is geweest, die ons van onze hulzen “bevrijdde”.
    Wat waren we beledigd boos! Maar de overmacht was te groot…

      • Geen idee , als het Bert Stoter is , dan moet ik hem kennen van de Hendrik van Veldekestraat …. De fam Stoter waren kennissen van ons 🙂

      • Ik weet nog goed , we hadden vaker strubbelingen met de jeugd van de Langeberg . Toen de “Nieuwe” oude Brunssummerweg doorgetrokken werd , stonden we aan weerszijden en gooiden stenen naar elkaar , als ik er nu aan terugdenk …. wat een mafkezen waren we toen !

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s