Het begin

Ooit was er , rond 4000 jaar geleden , een Neolitische cultuur : de Michelsbergcultuur . Enkele vergangkelijke resten zijn er gevonden aan de Schelsberg te Heerlen . Ook zijn er in de Brunssummerheide resten gevonden : een landgraaf, een soort van verdedigingswal , waar de gemeente Landgraaf zijn naam aan dankt . De Brunssummerheide was voor deze volkeren een geliefde plaats om de urnen van de doden te begraven. Vondsten van stenen werktuigen zijn andere bewijzen dat zij mogelijk ook in Brunssum woonden .Naderhand werd het gebied  Romeins , Heerlen lag op een kruising van twee Heirbanen ( Heerenweg! ) en heette toen Coriovallum . In Heerlen en omgeving zijn vele resten gevonden , van de Thermen tot aan enkele villa’s toe . Rond het jaar 1000-1050 groeide er rond Brunssum/Schinveld een andere “industrie” : pottenbakken . De goede kwaliteit klei en de juiste technieken zorgden ervoor dat deze producten tot ver over de landsgrenzen bekend werden !

Brunssummerheide rond 1900

Toen werd het rustig . Afgezien van enkele adelijke families met hun bezittingen ( kasteel Passart , hoeve Carisborgh ) waren er in deze streek enkel wat kleine boeren en vooral ook handelslieden en venters . Tot aan begin 1900 zou de streek ook straatarm blijven : er was geen noemenswaardige industrie of inkomsten . Onderstaande foto’s zijn gemaakt op hoofdzakelijk de Schrieversheide en Brunssummerheide en laat zien dat mensen hier nét niet genoeg hadden om van te leven , maar teveel om dood te gaan . De oprichting van de kolenmijnen en de exploitatie van bruinkool en zilverzand zou het aanzicht van de streek definitief veranderen .

Schrieversheide rond 1900

plaggenhut aan de Heksenberg

Schaapskooiweg , ca 1910

Uterweg , ca 1956

7 gedachtes over “Het begin

  1. Hallo, ik ben geboren in het huis aan de Uterweg 49. Dat huis is door mijn grootvader gebouwd. Weet iemand waar de naam Uterweg vandaan komt? Ik kan de betekenis nergens vinden.

    • Ik heb het eens nagezocht . Op een kaartje van 1815 is de Uterweg al min of meer benoemd : “Chemin det du uter Straat” en lag langs de noordgrens van Heerlen . Ik wist dat er ergens nog een verklaring was en ik heb het gevonden in het boekje Heerlerheide vroeger . Het betekend grofweg Uiterste straat , uiterste deel van gemeente of bank en dat klinkt eigenlijk wel logisch , het is de uiterste weg van de gemeente grenzend aan gemeente Brunssum .

      • Hallo Bas, bedankt voor het antwoord. ‘Chemin’ is Frans voor “pad”, blijkbaar was de Uterweg (Uter straat) dus eerst een pad aan de rand van. “Uter” lijkt dan het resultaat van een gevoeglijke schrijffout: ‘uiterste’, ‘laatste’.

        Zelf dacht ik eerst dat ‘uter’ afkomstig was van het Latijn, daar betekent het woord namelijk “één van twee” (en dat is weer afkomstig van het Griekse ‘póteros’ (welke van de twee).

        Hoe dan ook, grappig is dat de Uterweg in Heerlen de enige straat/weg in Nederland is die zo heet!

  2. Goh Wim , ik heb hei huisje nooit gekend , was nog net voor mijn tijd . Wel verassen iemand even online te zien die hier geleefd heeft . Zelf heb ik de foto van een online archief en vond het waard om te plaatsen . Deze buurt heeft zoveel veranderingen ondergaan en wat ik vooral wil laten zien is dat hier mensen woonden die een karig bestaan hadden , zonder afbreuk te doen aan hun eigenwaarde , het was niet anders . Vergeleken met nu zijn we allemaal maar verwende kindertjes hahaha . En zelfs dit kleine huisje was een schakel in een ketting die Nieuw Einde heette en waarvan al vele schakeltjes vervangen zijn , aan de ene kant jammer dat er toch al zoveel verdwenen is . In de tachtiger jaren heb ik eens 15 jaar gewoond in een boerenwoning in Oirsbeek , met liefde opgeknapt omdat ook dat 120 jaar oude huisje dat verdiende en ook uiteen soort van historisch plichtsbesef . Mooi toch ? Vriendelijke groetjes , bas

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s